سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
42
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
و تجريد نيازمند است . شارح گويد : كلمه [ قابلا ] خبر بعد از خبر است و تقدير كلام چنين مىباشد : كان قابلا للاختصار . يعنى قسم ثالث قابل است براى مختصر كردن از تطويلى كه در آن است و كلمه [ مفتقرا ] يعنى محتاجا و معناى متن چنين مىشود . و قسم ثالث نيازمند است به واضح كردن آنچه از تعقيد در آن است . و نيز برهنه نمودنش از آن حشو و زوائديكه دارا مىباشد . شرح فارسى : توضيح سپس در مقام پوزش و اعتذار برآمده و مىگويد : با اين معايبى كه در قسم ثالث هست معذلك قابل اختصار بوده و محتاج بايضاح و تجريد مىباشد . شارح گويد : اختصارا راجعست به تطويل و مفتقرا الى الايضاح به تعقيد و الى التّجريد ناظر به حشو است . قوله : خبر بعد خبر : خبر اوّل ( كان ) غير مصون بوده و خبر دوّمش [ قابلا ] مىباشد البته اين تقدير بنا بقول كسانى است كه تعدّد خبر را براى ناسخ جايز دانستهاند و اما بنا برأى ديگران اين كلمه حال است از ضمير مستتر در [ مصون ] . قوله : لما فيه من التّطويل : ضمير در [ فيه ] به قسم ثالث راجع است .